Wszystkie trzy formy są poprawne: „także”, „tak że” oraz „tak, że”. Nie stosuje się ich jednak wymiennie, ponieważ każda ma inne znaczenie. „Także” oznacza „również”, „tak że” – „więc”, a „tak, że” wskazuje sposób lub natężenie czynności.
Także czy tak że – jak je odróżnić?
| Forma | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| także | również, też | Ja także przyjdę na spotkanie. |
| tak że | więc, zatem, tak więc | Pada, tak że zostajemy w domu. |
| tak, że | w taki sposób, z takim nasileniem | Śmiała się tak, że rozbolał ją brzuch. |
Kiedy piszemy „także”?
Formę „także” zapisujemy łącznie, gdy można ją zastąpić słowami „również” albo „też”. Jest to nieodmienna partykuła, która wskazuje, że dana informacja dotyczy kolejnej osoby, rzeczy lub sytuacji.
Przykłady:
Adwokat zajmuje się także sprawami rozwodowymi.
Zwiedziłem całą Europę, w tym także Hiszpanię.
Nie tylko zrobiłem zadanie na dziś, lecz także przygotowałem pracę na kolejny tydzień.
W każdym z tych zdań można użyć zamiennika „również” lub „też”. Jeśli takie podstawienie zachowuje sens, właściwy jest zapis łączny.
Kiedy piszemy „tak że”?
Rozdzielnego zapisu „tak że” używamy wtedy, gdy wyrażenie wskazuje skutek lub wynik wcześniejszej sytuacji. Można je zastąpić słowami „więc”, „zatem” albo „tak więc”.
Przykłady:
Nie mamy nic w lodówce, tak że dziś zamawiamy pizzę.
Mam dziś dwa zebrania, tak że przyjdę dopiero wieczorem.
Było tam bardzo ciemno, tak że nic nie było widać.
W tej konstrukcji przecinek stawia się przed całym połączeniem „tak że”, a nie między jego elementami. Zdanie ma wtedy sens wynikowy: coś się wydarzyło, więc nastąpiła określona konsekwencja.
Kiedy stosujemy zapis „tak, że”?
Forma „tak, że” zawiera przecinek przed „że”, gdy druga część zdania opisuje sposób wykonania czynności albo jej natężenie. Można ją rozumieć jako „w taki sposób, że” lub „do tego stopnia, że”.
Przykłady:
Jestem zmęczona tak, że nie mam siły wstać.
Śmiała się tak, że teraz bolą ją mięśnie brzucha.
Uderzył w stół tak, że spadł z niego talerz.
Przecinek oddziela zdanie nadrzędne od podrzędnego, które zaczyna się od „że”. W mowie często odpowiada mu wyraźna pauza, ale najważniejsze pozostaje znaczenie całej konstrukcji. Jeśli opisujesz skutek w sensie „więc”, wybierz „tak że”. Jeśli opisujesz sposób lub siłę działania, użyj „tak, że”.
Zapamiętaj prosty test: gdy pasuje „również” lub „też”, napisz „także”. Gdy pasuje „więc”, napisz „tak że”. Jeśli zdanie mówi o tym, w jaki sposób lub jak mocno coś się wydarzyło, zastosuj „tak, że”.
