Jak się pisze: niedobrze czy nie dobrze?

Poprawna forma w większości zdań to „niedobrze” – pisane łącznie. Rozdzielne „nie dobrze” stosuje się głównie wtedy, gdy pojawia się wyraźny kontrast, na przykład „nie dobrze, lecz świetnie”.

„Niedobrze” czy „nie dobrze” – którą formę wybrać?

„Niedobrze” jest samodzielnym przysłówkiem oznaczającym zły stan, niekorzystną sytuację albo negatywną ocenę. Można je często zastąpić słowem „źle”. Dotyczy to między innymi samopoczucia, sposobu wykonania czynności i oceny wydarzeń.

Forma „nie dobrze” jest poprawna, ale znacznie rzadsza. Zapis rozdzielny pojawia się wtedy, gdy „nie” wyraźnie zaprzecza słowu „dobrze” i przeciwstawia je innemu określeniu, zwykle po spójnikach „ale”, „lecz” albo „tylko”.

Forma	Zastosowanie	Test „źle”
niedobrze	Ogólna ocena, zły stan lub niekorzystny sposób wykonania czynności	Można zwykle zastąpić słowem „źle”
nie dobrze	Logiczne zaprzeczenie i wyraźne przeciwstawienie	Zamiana na „źle” zmieniłaby sens zdania

Przewiń tabelę w bok →

Jak rozpoznać właściwą pisownię?

Pomocny jest prosty test podmiany na „źle”. Jeśli po zamianie zdanie nadal brzmi naturalnie i zachowuje znaczenie, najczęściej należy wybrać formę „niedobrze”.

Na przykład: „Niedobrze się czuję” można zastąpić zdaniem „Źle się czuję”. Podobnie „Niedobrze to wygląda” ma sens zbliżony do „Źle to wygląda”. W obu przypadkach piszemy „nie” łącznie, ponieważ powstaje jeden przysłówek opisujący stan lub ocenę.

Jeśli zdanie zawiera przeciwstawienie, zapis rozdzielny jest uzasadniony: „Nie dobrze, lecz znakomicie zdał egzamin”. Nie chodzi tu o stwierdzenie, że egzamin został zdany źle, lecz o odrzucenie określenia „dobrze” na rzecz mocniejszej oceny.

Przykłady użycia

W typowych zdaniach stosujemy pisownię łączną:

Niedobrze się czuję od samego rana.
Ta sytuacja wygląda niedobrze.
Niedobrze złożyliśmy tę szafę.
To niedobrze, że nie powiedziałeś wcześniej.

Pisownia rozdzielna pojawia się przy wyraźnym kontraście:

To było nie dobrze, lecz świetnie przygotowane.
On zdał egzamin nie dobrze, ale znakomicie.
Nie zrobił tego nie dobrze, tylko bardzo dobrze.
Nie chodziło o wykonanie nie dobrze, lecz dokładnie.

Najprościej zapamiętać: gdy „niedobrze” znaczy „źle”, pisz je razem. Gdy zaprzeczasz samemu słowu „dobrze” i budujesz kontrast, wybierz zapis „nie dobrze”.